رقابت-دولت فرصتطلب-جمشید پژویان
«تنها راه براي آنكه انحصارگرها بتوانند از رقابت در بلندمدت پيشگيري كنند، اين است كه حمايت دولت را به دست آورند. سياستمدارها و بوروكراتها، غالبا نظارتهاي اجباري را تحميل ميكنند. آنها سعي ميكنند كه پشت توجيههايي مثل محافظت از مشاغل، تضمين بهداشت و امنيت عمومي يا محافظت از شركتهاي داخلي در مقابل خارجيها پنهان شوند. ميتوان گفت كه در عمل، ممانعت از رقابت بيشترين منفعت را براي ناظران دولتي دارد، چرا كه در مبارزات انتخاباتي بعدي، از لحاظ معنوي يا مالي حمايت ميشوند يا مشاورههاي پرمنفعت و مطمئن كسب ميكنند. اقتصاددانان، اين حالت را «رانتجويي» ناميده و خاطرنشان ميكنند كه اين مساله بدون استثنا منجر به متضرر شدن خريداران كه از هزينههاي ناشي از دخالتهاي سياسي ناآگاهند، ميشود. ممكن است دخالتهاي دولت سبب رضايت تعداد كمي از عرضهكنندهها شود، اما باعث ميشود ثروت ملل كاهش يابد. لذا اغلب اقتصاددانها رقابت بيدردسر را بهعنوان كالايي عمومي در نظر ميگيرند كه دولتها بايد از آن حمايت كرده و زمينه را براي بروز آن فراهم آورند. اين نتيجهگيري، به عنوان نمونه سبب شده است كه سياستمدارها براي كنترل ادغامها، انحصارها، قدرتهاي اتحاديهاي و كارتلها تلاش كنند. آنها اين كار را از طريق سياستهاي رقابت داخلي انجام ميدهند. همچنين اين تلاشها منجر به ايجاد سازمان تجارت جهاني شد. هدف از تشكيل اين سازمان، حمايت از رقابت بينالمللي در برابر دولتهاي فرصتطلب بود.» ولفگانگ كاسپر_ مترجم: محسن رنجبر
در مصاحبه ای از دکتر پژویان پرسیده شد:
شما پيشنهاد پذيرش پست اجرايي داشته ايد؟
بله، زياد بوده اما ترجيح مي دهم به آن نپردازيم.
فكر مي كنيد يك اقتصاددان هرگز نبايد پست اجراي قبول کند؟
ديدگاه شخصي من اين است. بقيه را نمي دانم و بايد در نظر داشته باشيم كه همه مثل دكتر نوربخش نمي شوند. او اقتصاد خوانده بود كه مديريت كند اما من اقتصاد خوانده ام كه تدريس كنم.
اما این روزها جمشید پژویان مشاور اقتصادی دولت دهم در نقدی سازی یارانه ها و همچنین رئیس شورا و مرکز ملی رقابت است. چرا این پست را، آنهم در این دولت قبول کرده برایم سوالی شده است. اما برایشان آرزوی موفقیت دارم.
